Czy warto trenować uważność?

Ojciec współczesnej psychologii William James, już ponad 100 lat temu przewidział, że nauka świadomego skupiania uwagi (Mindfulness) stanie się nauką samą w sobie. 

Skupianie uwagi jest pierwszym etapem procesu uczenia się i funkcją części płata przedczołowego mózgu, odpowiedzialnego za proces samoświadomości. 

Uwaga jest jak laser – tam, gdzie kierujemy jej strumień, tam realizuje się nasze działanie. Jesteśmy nieustannie pod wpływem tego na czym skupiamy uwagę. To na czym skupiamy uwagę determinuje nasze wybory i nasze doświadczenie życiowe. W zależności od tego czy skupiamy się głównie na wydarzeniach generujących negatywne emocje takie jak żal, niepokój, niepewności, niechęć, poczucie winy, krytycyzm, czy na tym co jest dla nas korzystne i potrzebne w danej chwili, nasze doświadczenia życiowe będą się różniły. Czy jesteś w stanie długofalowo skupić się na poczuciu dobrostanu i zdrowia, budowaniu trwałych, wspierających relacji z innymi ludźmi, realizowaniu celów spójnych z wewnętrznym systemem wartości, wspieraniu społecznej sprawiedliwości i zrównoważonym rozwoju? Czy potrafisz skupić się na tym co wspierające i budujące nie tylko dla ciebie osobiście, ale także dla otaczającego cię świata ujmowanego w szerszym kontekście?

Mindfulness może ci w tym pomóc. 

W dzisiejszych czasach umiejętność skupiania uwagi na tym co potrzebne do zrównoważonego życia i świadome odrywanie uwagi od tego co szkodliwe i powodujące wewnętrzną destabilizację nie jest luksusem, lecz koniecznością. Umiejętność świadomego osadzania i skupiania uwagi to jedna z kluczowych umiejętności, niezbędnych do budowania i utrzymania zrównoważonego i szczęśliwego życia. Jest także istotna z punktu widzenia regeneracji i zdrowia a także rozwijania i realizacji wewnętrznego potencjału nas jako istot ludzkich. 

Mam nadzieję, że przekonałam Cię, dlaczego warto trenować skupienie uwagi i wziąć udział w kursie mindfulness.

A teraz odpowiem na pytanie jak to działa. 

Zdolność skupiania uwagi jest naturalną funkcją naszego umysłu, każdy ją posiada i co ważne może rozwijać na drodze treningu Mindfulness. 

• Łatwo jest skupiać uwagę na ułamek sekundy, trudniej w sposób długotrwały. Bez względu na to jak się staramy, nasz umysł zwykle dosyć szybko się rozprasza.
• Łatwiej jest skupić uwagę na czymś co jest interesujące lub stanowi zagrożenie.  Łatwo także skupiać uwagę na czymś co mocno stymuluje nasz system motywacji i nagrody. To naturalne predyspozycje naszego umysły do skupiania uwagi. 

Jako ludzie potrzebujemy budować zdolność długoterminowego skupiania uwagi na tym co ważne dla naszego zdrowia i dobrostanu.  Jednakże trudno jest utrzymać uwagę na tych aspektach życia, które nie są zbyt ekscytujące, naturalnie nie przyciągają naszej uwagi lub są nieprzyjemnie lub bolesne. 

Podczas kursu mindfulness rozwijamy samoświadomość poprzez stymulowanie skupienia uwagi. Możemy to robić poprzez pobudzanie dwóch dróg neuronalnych: drogi odgórnej z mózgu do ciała i drogi oddolnej z ciała do mózgu. Stymulowanie uwagi drogą odgórną polega na uruchomianiu funkcji kognitywnych w korze mózgowej. Robimy to poprzez ustanawianie intencji by świadomie skupiać uwagę na tym co dla nas ważne i zgodne z wewnętrznym systemem wartości. Dowody naukowe wskazują, że takie kognitywne działanie i podejście od góry do dołu, daje dobre efekty i powoduje wzrost połączeń w strukturach mózgu odpowiedzialnych za regulację systemu nerwowego i nadzór świadomości nad niższymi piętrami mózgu. 

Alternatywę stanowi droga od dołu do góry, polegająca na rozwijaniu uwagi poprzez świadome skupianie uwagi na doznaniach i odczuciach płynących z ciała i na oddechu co prowadzi do stabilizacji układu nerwowego i zmniejszenia napięcia części współczulnej aktywizującej reakcje obronne walcz/uciekaj/ zamrażaj. Uspokojenie i zrównoważenie układu nerwowego na poziomie ciała powoduje uspokojenie centralnego układu nerwowego, czyli mózgu co odczuwamy jako relaksację, rozluźnienie, wewnętrzny spokój harmonię, zadowolenie, szczęście. 

Wyrobienie sobie nawyku bycia w kontakcie z ciałem stabilizuje układ nerwowy. Spokojne ciało oznacza spokojny umysł. Ustabilizowane, rozluźnione i ugruntowane ciało zmniejsza natłok myśli, obniża poziom niepokoju i poprawia nastrój. 

Jon Kabat Zin określił mindfulness jako specjalny rodzaj świadomej uwagi, nieoceniającej, życzliwej i skierowanej na bieżącą chwilę. Programy Mindfulness są rodzajem treningu kognitywno-behawioralnego, dzięki któremu uczymy się rozpoznawać i czytać sygnały płynące z ciała i umysłu, świadomie wychodzić z systemu zagrożenia, dbać o higienę psychiczną, kontrolować emocje a także kierować świadomą uwagę na działania sprzyjające harmonii, zdrowiu i szczęściu.