Model PERMA – klucz do dobrej jakości życia i zadowolenia.
Prof. Martin Seligman, uważany za twórcę psychologii pozytywnej jest autorem modelu PERMA (1), który określa czynniki wpływające na jakość życia i poczucie ogólnego dobrostanu (ang. Wellbeing). Badania naukowe potwierdzają pozytywną zależność pomiędzy elementami modelu PERMA a poprawą jakości życia.
Według tego modelu, istnieje 5 elementów, których obecność w naszym życiu przesądza o tym czy jest ono szczęśliwe czy też nie. Szczęście, według współczesnej nauki nie jest chwilową emocją, ale raczej głębokim doświadczeniem, które można rozwijać poprzez świadome działania w określonych obszarach życia. Szczęście nie jest zatem kwestią losu a raczej wynikiem świadomego, usystematyzowanego podejścia do życia.
Na akronim PERMA składają się następujące elementy:
P – pozytywne emocje (ang. positive emotions)
Pozytywne emocje są wskaźnikiem wewnętrznego dobrostanu. Obserwując własne emocje można określić poziom dobrostanu. Zdolność do częstego odczuwania takich emocji jak nadzieja, radość, miłość, współczucie, życzliwość, zachwyt czy wdzięczność świadczy o dobrej kondycji psychicznej i fizycznej. Istnieje przeświadczenie, że pozytywne emocje są stanami warunkowanymi przez to, co dzieje się na zewnątrz. Tymczasem nauka potwierdza, że przeżywane stany emocjonalne w dużej mierze są wynikiem nawykowych, automatycznych reakcji (wzorce emocjonalne) i są odpowiedzią na wewnętrzne nastawienie i przekonania (Fredrickson, 2001). Stany emocjonalne nie są wykute w kamieniu. Inspirujące i motywujące jest to, że poprzez trening możemy zmieniać wachlarz doświadczanych emocji na bardziej pozytywny, co przekłada się bezpośrednio na jakość życia i subiektywne poczucie szczęścia. Fakt, że możemy trenować umysł w kierunku odczuwania bardziej pozytywnych emocji, nie oznacza, że trudne emocje powinny być eliminowane lub wypychane z doświadczenia. Wręcz przeciwnie, świadomość i akceptacja trudnych emocji poprawiają zdolność do radzenia sobie z nimi. W trakcie treningu Mindfulness z jednej strony uczymy się dostrzegać i akceptować trudne doświadczenia i emocje a z drugiej szukamy lub stwarzamy okoliczności, w których pozytywne doświadczenia mogą pojawić się w nas w sposób naturalny.
E – zaangażowanie (ang. engagement)
Według Marina Seligmana, zaangażowanie jest tożsame ze stanem pełnego przepływu, scalenia i 100% zaangażowania (M. Csikszentmihalyi, Flow). Określa stan całkowitego oddania się aktywności. To stan, w którym nasza uwaga jest całkowicie skupiona na bieżącym doświadczeniu.
R – relacje (ang. relationship)
Relacje obejmują różnorodne interakcje jednostki z partnerami, członkami rodziny, przyjaciółmi, znajomymi, współpracownikami i innymi osobami będącymi członkami społeczności, które generują uczucie wsparcia, miłości, bycia wartościowym i cenionym przez innych ludzi.
M – poczucie sensu, znaczenie (ang. meaning)
Znaczenie jest definiowane jako przynależność i służenie sprawie wyższej niż jednostka. Posiadanie poczucia wyższego celu umożliwia jednostce skupienie się na tym co ważne i wartościowe w momencie doznawanych trudności lub przeciwności losu (Seligman, 2012).
A – osiągnięcie, spełnienie (ang. accomplishments)
Poczucie osiągania celów, które są osobiście ważne a także skupione dążenie do jasno określonych celów, w istotny sposób przyczyniają się do poczucia dobrostanu. Wewnętrzne spełnienie wynikające z przekonania, że cele, do których dąży jednostka są zgodne z wewnętrznym systemem wartości, pozwala patrzeć na własne życie z poczuciem dumy i sensu.
Dzięki zjawisku neuroplastyczności mózgu, każdy z tych elementów może być praktykowany i trenowany w codziennym życiu. Poniżej parę przykładów działań wzmacniających poszczególne elementy modelu PERMA.
Referencje:
- Gander F, Proyer RT, Ruch W. Positive Psychology Interventions Addressing Pleasure, Engagement, Meaning, Positive Relationships, and Accomplishment Increase Well-Being and Ameliorate Depressive Symptoms: A Randomized, Placebo-Controlled Online Study. Front Psychol. 2016 May 20; 7:686.
- Fredrickson BL. The role of positive emotions in positive psychology. The broaden-and-build theory of positive emotions. Am Psychol. 2001 Mar;56(3):218-26.
